„Trzecia modernizacja Kazachstanu: globalna konkurencyjność”

Szanowni Kazachstańczycy!

U progu nowej epoki zwracam się z Orędziem do narodu Kazachstanu.

Kraj z godnością przeszedł 25-letni etap rozwoju. Jesteśmy dumni ze swojego kraju. W ramach obchodów 25-lecia Niepodległości odnotowaliśmy osiągnięcia i sukcesy Kazachstanu. Są one dobrze znane i wysoko oceniane przez społeczność międzynarodową.

Z początkiem 2017 roku Kazachstan stał się niestałym członkiem Rady Bezpieczeństwa ONZ.

W bieżącym roku odbędzie się w Astanie wystawa międzynarodowa EXPO-2017. Jako pierwsi spośród krajów WNP i Azji Centralnej realizujemy tak ważne przedsięwzięcie o znaczeniu światowym.

W Ałmaty rozpoczęły się zawody sportowe w ramach Uniwersjady-2017, w której bierze udział ponad 2000 sportowców i członków delegacji z 57 państw.

Wszystko to jest następstwem prawidłowo wybranej drogi politycznej oraz wysokiego autorytetu Kazachstanu na arenie międzynarodowej.

Do 2050 roku Kazachstan powinien znaleźć się w gronie 30 rozwiniętych państw świata. Zdecydowanie dążymy do tego celu.

W warunkach wzrostu konkurencji i braku stabilizacji w świecie coraz bardziej aktualna staje się Strategia-2050, którą zaproponowałem narodowi w 2012 roku. Potrafiliśmy w porę przewidzieć nadchodzące trudności.

Dzięki polityce gospodarczej „Nurły Żoł” i narodowemu Planowi „100 konkretnych kroków” z godnością przechodzimy początkowy etap złożonej transformacji globalnej. Tylko w latach 2014-2016 na wsparcie gospodarki dodatkowo przeznaczyliśmy 1,7 tryliona tenge. Wszystko to stworzyło możliwości dla wzrostu ekonomicznego i wsparcia biznesu, przyczyniło się do powstania ponad 200 tysięcy nowych miejsc pracy.

W rezultacie w 2016 roku zapewniono wzrost produktu krajowego brutto o 1%. Jest to szczególnie ważne w obecnie trudnych warunkach.

Sytuacja na świecie dynamicznie się zmienia. Jest to nowa globalna rzeczywistość i musimy z nią się pogodzić.

Drodzy Rodacy!

Tylko te narody okażą się zwycięzcami, które nie będą stać w miejscu i czekać, lecz zdołają przewidzieć przyszłość i będą zdecydowanie reagować na jej wyzwania.

Na świecie rozpoczęła się kolejna, czwarta rewolucja przemysłowa.

Powszechna cyfryzacja gospodarki doprowadzi do zaniku całych jej gałęzi i powstania zupełnie nowych. Wielkie przemiany zachodzące na naszych oczach są jednocześnie historycznym wyzwaniem i szansą dla narodu.

Dzisiaj wyznaczam zadanie zapewnienia warunków dla realizacji Trzeciej modernizacji Kazachstanu. Trzeba stworzyć nowy model wzrostu gospodarczego, który doprowadzi do globalnej konkurencyjności państwa.

W obecnych czasach wiele państw stara się sprostać takiemu zadaniu. Jestem przekonany, że recepty przejścia do nowego modelu wzrostu będą różne. My zaś powinniśmy nade wszystko wykorzystywać mocne strony oraz nie zaprzepaścić potencjału, który wspólnie stworzyliśmy w ciągu 25 lat Niepodległości.

Wszyscy pamiętamy Pierwszą modernizacją Kazachstanu. Pamiętamy, jak rozpoczęliśmy swoją drogę ćwierć wieku temu na ruinach ZSRR. Wtedy nasze pokolenie od fundamentów tworzyło nowe państwo, którego nie było na mapie świata.

Dokonaliśmy przejścia od gospodarki planowej do rynkowej. Dla mnie zasadnicze znaczenie ma fakt, że wówczas wspólnie uchroniliśmy kraj przed wstrząsami, wojną domową i chaosem gospodarczym. Kazachstan wyszedł z tego okresu z minimalnymi stratami i największymi zdobyczami.

Druga modernizacja rozpoczęła się od przyjęcia Strategii-2030 i budowy nowej stolicy – Astany. Jej rezultaty są bezsporne. Kraj zdołał się wyrwać ze strefy zapóźnienia gospodarczego i wszedł do grona 50 konkurencyjnych gospodarek świata.

Dwie pomyślne modernizacje wyposażyły nas w bezcenne doświadczenie. Teraz możemy śmiało iść do przodu i rozpocząć Trzecią modernizację.

Modernizacja ta nie jest planem walki z bieżącymi globalnymi wyzwaniami, lecz mostem do lepszej przyszłości, ku celom Strategii-2050. Będzie ona realizowana w oparciu o narodowy Plan „100 konkretnych kroków”.

Widzę jej pięć podstawowych priorytetów. Powinny one zabezpieczyć tempo wzrostu gospodarczego wyższe od średniego poziomu światowego oraz trwałą tendencję zbliżania się do grona 30 wiodących państw.

Pierwszy priorytet to przyśpieszona modernizacja technologiczna gospodarki.

Powinniśmy kultywować nowe gałęzie przemysłowe, które powstają przy zastosowaniu technologii cyfrowych. Jest to ważne, kompleksowe zadanie.

Należy rozwijać w kraju takie perspektywiczne gałęzie, jak 3D-printing, e-commerce, bankowość internetowa, serwisy cyfrowe, w tym w ochronie zdrowia i edukacji, i inne. Takie technologie zmieniły strukturę gospodarek krajów rozwiniętych i wniosły nową jakość w jej tradycyjne dziedziny.

W związku z powyższym polecam Rządowi opracować i przyjąć odrębny program - „Cyfrowy Kazachstan”.

Należy adaptować system ustawodawczy do nowych realiów.

Równie ważnym zadaniem jest zapewnienie rozwoju komunikacji, powszechnego dostępu do infrastruktury światłowodowej. Rozwój przemysłu cyfrowego stanie się bodźcem dla rozwoju pozostałych dziedzin. Dlatego też rozwój sfery IT powinien znaleźć się pod szczególną kontrolą Rządu.

Istotnym warunkiem powstawania nowych dziedzin przemysłu jest wsparcie dla działań innowacyjnych, ich szybsze wdrożenie do produkcji.

Polecam Rządowi utworzenie, z wykorzystaniem jednego z obiektów EXPO-2017, międzynarodowego parku technologicznego IT-start-up. Winien on stać się platformą pozyskania przedsiębiorców i inwestorów z całego świata. Do tego potrzebna jest stosowna infrastruktura i sprzyjające warunki, łącznie z ulgami podatkowymi, uproszczeniem polityki wizowej oraz przepisów prawa pracy.

Powinniśmy także rozwijać potencjał naukowy i innowacyjny w oparciu o uczelnie, w tym Uniwersytet Nazarbajewa i PIT „Ałatau”.

Drugie kompleksowe zadanie. Otóż równolegle z tworzeniem nowych gałęzi przemysłowych powinniśmy zapewnić nowe bodźce dla rozwoju tradycyjnych, bazowych sektorów gospodarki. Należą do nich przemysł, sektor rolno-spożywczy, transport i logistyka, budownictwo i inne.

Po pierwsze, należy znacznie zwiększyć wydajność pracy.

Zasadniczym czynnikiem winno stać się powszechne wdrażanie elementów Czwartej rewolucji przemysłowej obejmującej automatyzację, robotyzację, sztuczną inteligencję, przesyłanie dużych pakietów danych i inne.

Polecam Rządowi, we współpracy z biznesem, opracowanie kompleksowych przedsięwzięć na rzecz technologicznej przebudowy podstawowych gałęzi gospodarki do 2025 roku.

Po drugie, należy kontynuować industrializację z naciskiem na rozwój produkcji konkurencyjnych towarów eksportowych w gałęziach priorytetowych.

Przed Rządem już postawiono zadanie dwukrotnego zwiększenia do 2025 roku eksportu towarów przetworzonych. W celu zaktywizowania prac w tym kierunku należy skoncentrować instrumenty rozwoju i promocji eksportu w jednym resorcie. Eksporterzy powinni otrzymywać wsparcie na zasadach „jednego okienka”, także w regionach.

Polecam utworzenie przy Rządzie Rady ds. polityki eksportowej. W jej skład winni wejść przedstawiciele kręgów biznesu.

Do 1 września bieżącego roku Rząd wraz z akimami i biznesem powinien opracować wspólną strategię eksportową.

Kazachstan powinien zachować pozycję lidera w pozyskiwaniu inwestycji zagranicznych. Istotną rolę w pozyskaniu zasobów finansowych dla gospodarki kraju powinno odgrywać Międzynarodowe Centrum Finansowe „Astana”.

Musimy wpisywać się w globalne łańcuchy procesów produkcji i zbytu towarów i usług, przede wszystkim poprzez pozyskiwanie korporacji transnarodowych.

Należy efektywnie realizować z Chinami wspólny program inwestycyjny na rzecz tworzenia produkcji w Kazachstanie. Stosowne ustalenia ze stroną chińską zostały przyjęte. Obiekty określone. Potrzebne są konkretne działania.

Będą to nowoczesne gałęzie produkcji tworzące około 20 tysięcy nowych miejsc pracy dla obywateli Kazachstanu. Rozpoczęto realizację sześciu projektów, z których dwa już zostały uruchomion. Jednym z nich jest montownia samochodów JAC - hybrydowych i w pełni elektrycznych.

Polecam prowadzenie dalszych prac na rzecz rozwoju produkcji samochodów elektrycznych ukierunkowanej na eksport, wraz ze stworzeniem niezbędnej infrastruktury.

Kazachstan powinien posiadać własną strategię inwestycyjną. Rząd powinien ją przygotować do 1 września bieżącego roku.

Należy zapewnić ochronę i promowanie narodowych interesów gospodarczych w ramach współpracy międzynarodowej. Dotyczy to zwłaszcza działań w ramach EUG, SOW, sprzężenia z Pasem Gospodarczym Jedwabnego Szlaku. W tym celu należy przebudować i zdynamizować pracę dyplomacji ekonomicznej.

Po trzecie, sektory górniczo-hutniczy oraz ropy naftowej i gazu powinny zachować swoje znaczenie strategiczne dla stabilnego wzrostu gospodarczego.

W warunkach spowolnienia popytu światowego należy wchodzić na nowe rynki i poszerzać geografię dostaw. Szczególne znaczenie ma rozwijanie bazy mineralno-surowcowej. Konieczne jest aktywne prowadzenie poszukiwań geologicznych.

Dalszy rozwój tych gałęzi powinien być ściśle powiązany z pogłębieniem kompleksowego przetwarzania surowców.

Polecam, aby do końca roku przyjąć nowy Kodeks o zasobach surowcowych i wnieść niezbędne zmiany do ustawodawstwa podatkowego.

Po czwarte, sektor rolny powinien stać się nową siłą napędową gospodarki.

Sektor rolno-przemysłowy Kazachstanu ma przyszłość. W wielu pozycjach towarowych możemy stać się jednym z największych na świecie producentów eksportowych. Dotyczy to zwłaszcza czystej ekologicznie żywności. Marka made in Kazakhstan winna stać się wzorcem takiej produkcji.

Jednocześnie w zakresie produkcji zbóż na kontynencie euroazjatyckim powinniśmy zyskać miano tak zwanego „koszyka chlebowego”. Musimy zapewnić przejście od produkcji surowcowej do wytwarzania wyrobów przetworzonych, wysokiej jakoś. Tylko wówczas będziemy mogli konkurować na rynkach międzynarodowych.

W związku z tym Rządowi i akimom polecam:

po pierwsze, zweryfikować zasady przyznawania subsydiów i stopniowo przechodzić na ubezpieczanie produkcji;

po drugie, w ciągu 5 lat stworzyć niezbędne warunki dla połączenia ponad 500 tysięcy gospodarstw przydomowych i drobnych rolników w spółdzielnie;

po trzecie, zwiększyć poziom przetwarzania produkcji, stworzyć efektywny system przechowywania, transportu i zbytu towarów;

po czwarte, zwiększyć poziom wydajności pracy i zmniejszyć koszty produkcji;

po piąte, podwyższyć efektywność wykorzystywania gruntów rolnych. W okresie 5 lat należy zwiększyć powierzchnię nawadnianych gruntów o 40% i tym samym osiągnąć 2 miliony hektarów;

po szóste, należy zwiększyć zakres inwestycji na badania naukowe, które będą wykorzystane w doskonaleniu produkcji rolniczej.

Polecam zapewnić zwiększeni eksportu towarów żywnościowych o 40% do 2021 roku poprzez dywersyfikację produkcji rolnej.

Wymienione zadania winny być realizowane w ramach nowego państwowego programu rozwoju sektora rolno-przemysłowego.

Po piąte, rozwój nowej euroazjatyckiej infrastruktury logistycznej jest jednym z ważniejszych priorytetów.

Zostały już poczynione znaczące inwestycje. Obecnie należy czerpać z nich korzyści gospodarcze.

Polecam Rządowi zapewnienie do 2020 roku zwiększenia rocznej wielkości przewozów tranzytowych:

7-krotnie dla ładunków przewożonych w kontenerach – do 2 milionów kontenerów;

4-krotnie dla przewozów pasażerskich w transporcie lotniczym – do 1,6 miliona pasażerów tranzytowych.

Należy 5,5-krotnie zwiększyć dochody z przewozów tranzytowych – do 4 miliardów dolarów rocznie.

W 2015 roku zainicjowałem program rozwoju infrastrukturalnego „Nurły Żoł”. W ciągu minionych dwóch lat program ten sprawdził się w pełni.

W bieżącym roku zostanie objęte budową i modernizacją 4 400 kilometrów dróg samochodowych o znaczeniu republikańskim. Do końca roku będzie oddanych do użytku przynajmniej 600 kilometrów z odcinkowym pobieraniem opłat.

Dla pełnego wykorzystania potencjału transportowego i tranzytowego potrzebna jest koordynacja działań z państwami sąsiednimi. Należy zapewnić swobodę tranzytu ładunków, stworzenie i modernizację korytarzy transportowych. Szczególną uwagę trzeba zwrócić na zarządzanie infrastrukturą transportową, podniesienie poziomu obsługi serwisowej i eliminowanie barier administracyjnych.

W związku ze zwiększeniem przewozów korytarzem Transkaspijskim należy przystąpić do realizacji drugiego etapu budowy portu Kuryk – przeprawy samochodowej.

Po szóste. Procesy urbanizacji implikują rozwój sektora budowlanego. Winien on stać się pełnowartościową siłą napędową gospodarki narodowej.

Należy mieć na uwadze, że poprzez inwestycje w budowę dróg, domów i innej infrastruktury kształtujemy fizyczne i technologiczne oblicze naszych miast na wiele lat naprzód. Dlatego też ważne jest zapewnienie transferu najnowszych technologii zarówno w budownictwie, jak i produkcji materiałów budowlanych. Już teraz mamy ku temu dobre warunki.

Na moje polecenie w tym roku rozpoczęła się realizacja programu mieszkaniowego „Nurły Żer”. Jest on ukierunkowany na rozwiązanie najważniejszego zadania – zapewnienie mieszkań dla 1,5 miliona rodzin w nadchodzących 15 latach.

Program przewiduje kompleksowe działania na rzecz rozwoju rynku mieszkaniowego. Zakładają one zmniejszenie kosztów kredytów bankowych dla inwestorów poprzez dotacje państwowe za pośrednictwem „Damu” S.A. Przewidziane są także dopłaty do kredytów hipotecznych udzielanych przez banki dla ludności za pośrednictwem „Kazachstańskiej Kompanii Hipotecznej” S.A. Akimaty będą kontynuowały budowę mieszkań dla oszczędzających w banku „Żiłstroisbierbank”. Na ten cel będą wykorzystywane już wcześniej wyasygnowane środki na zasadach kredytu odnawialnego.

Dla ludności potrzebującej wsparcia socjalnego akimaty będą budowały mieszkania komunalne bez prawa ich wykupu. W celach rozwoju budownictwa mieszkaniowego akimowie powinni wydzielić stosowne działki gruntowe.

Będziemy dążyć do tego, aby budowa indywidualnych domów w obszarach miejskich była realizowana w jednym stylu architektonicznym. Państwo udzieli wsparcia w realizacji tego zadania poprzez zapewnienie stosownej infrastruktury.

Rząd wraz z akimami musi podjąć działania na rzecz rozwoju połączeń komunikacyjnych dużych miast z pobliskimi miejscowościami.

Trzecie kompleksowe działanie to modernizacja rynku pracy.

Wdrażanie nowych technologii w tradycyjnych gałęziach gospodarki będzie skutkowało zmniejszeniem zapotrzebowania na siłę roboczą. Zarazem utworzenie i rozwój nowych gałęzi przemysłu będą dodatkowym źródłem zatrudnienia i wzrostu realnych dochodów ludności.

Polecam Rządowi i akimom stworzenie warunków dla racjonalnego i kontrolowanego przepływu pracowników w inne sfery gospodarki.

Nasze duże przedsiębiorstwa wraz z akimatami powinny opracować stosowne „mapy drogowe”. Należy w nich przewidzieć wspólne inwestowanie w przekwalifikowanie zwalnianych pracowników i dalsze ich zatrudnienie. Trzeba zapewnić wsparcie dla procesów mobilności siły roboczej z regionów, w których występuje jej nadmiar, a także ze wsi do miasta.

Rząd powinien zreformować ośrodki zatrudnienia i stworzyć jednolitą platformę on-line, obejmującą wszystkie wolne miejsca pracy oraz miejscowości.

Drugi priorytet - radykalna poprawa i rozwój środowiska biznesowego.

Jednym z naszych celów strategicznych jest do 2050 roku zapewnienie udziału małego i średniego biznesu w PKB, na poziomie nie mniejszym niż 50%.

Jest to cel ambitny, ale osiągalny. Dla jego osiągnięcia na obecnym etapie należy:

Po pierwsze. Na moje polecenie w bieżącym roku Rząd przystąpił do realizacji Programu produktywnego zatrudnienia i rozwoju przedsiębiorczości masowej.

Obecnie obywatele Kazachstanu na wsi lub w mieście mogą uzyskać mikrokredyt do 16 milionów tenge dla swojego biznesu.

Ważne jest poszerzanie geografii mikrokredytów, aktywne wykorzystanie instrumentów gwarancji i wsparcia serwisowego dla przedsiębiorców. Działania te należy powiązać z organizacją szkoleń w zakresie biznesu i wiedzy finansowej.

Należy nadal doskonalić instrumenty wsparcia przedsiębiorczości masowej. Każdy region Kazachstanu powinien zaoferować kompleksowe działania na rzecz rozwoju tej przedsiębiorczości, w tym rodzinnej.

Liczba tworzonych nowych miejsc pracy, tak jak dotychczas, jest jednym z kluczowych kryteriów oceny efektywności działalności Rządu i akimów.

Po drugie. Rząd wspólnie z Narodową Izbą Przedsiębiorców „Atameken” musi podjąć komplementarne działania ukierunkowane na znaczące obniżenie wszystkich rodzajów kosztów prowadzenia biznesu. Dotyczy to zwłaszcza kosztów usług w energetyce, transporcie i logistyce, a także usług komunalnych.

Świadczenie usług publicznych powinno być maksymalnie zoptymalizowane. Należy skrócić terminy i ograniczyć wykaz dokumentów, wyeliminować dublujące się procedury. Przy tym świadczenia te należy okazywać w pełni, w formie elektronicznej, bez obowiązkowego stawiennictwa osobistego.

Istniejące regulacje obciążające biznes są nie do pogodzenia z zadaniem tworzenia nowego modelu wzrostu.

Rządowi i akimom wyznaczam zadanie, aby do 1 lipca bieżącego roku opracować systemowe działania związane z deregulacją biznesu.

Należy wdrażać najlepsze standardy i praktyki państw rozwiniętych. Szczególnie ważne, aby działania takie były realizowane na poziomie regionalnym.

Akimowie wraz z Rządem muszą opracować szczegółowe plany poprawy warunków prowadzenia biznesu w regionach w oparciu o ranking Banku Światowego.

Niezbędne jest wprowadzenie rankingu regionów i miast dotyczącego tworzenia warunków dla działalności biznesu. Dla najlepszych przyznamy specjalną nagrodę. Wręczać ją będziemy raz w roku, w „Dniu Przemysłu”.

Po trzecie. Nowym impulsem dla wzrostu gospodarczego winno być zmniejszenie udziału państwa w gospodarce do 15% PKB, a więc do poziomu państw OECD.

Wcześniej był sporządzony wykaz obejmujący około 800 przedsiębiorstw przeznaczonych do prywatyzacji do 2020 roku. Prace w tym zakresie są kontynuowane.

Polecam Rządowi przyspieszyć i zakończyć prywatyzację przedsiębiorstw z tej listy do końca 2018 roku.

Należy także przyspieszyć przygotowanie i wejście największych spółek na IPO. Wdrożenie zasad Yellow Pages pozwoliło ograniczyć rodzaje działalności państwa w gospodarce o 47% (z 652 do 346).

W kolejnym etapie, do 2020 roku należy przekazać sektorowi prywatnemu, lub zlikwidować wszystkie przedsiębiorstwa i organizacje stanowiące własność państwową, które nie odpowiadają tym zasadom. A jest to kilka tysięcy przedsiębiorstw.

Należy wyeliminować praktykę tworzenia osób prawnych do każdego programu lub zlecenia.

Trzeba zapewnić przejrzystość i efektywność prywatyzacji. Weryfikacji wymaga także rola holdingów państwowych.

Polecam Rządowi przeprowadzić jakościową transformację holdingu „Samruk-Kazyna”. Niezbędna jest pełna ewaluacja i optymalizacja procesów zarządzania i produkcyjno-biznesowych. Powinny stać się one wysokoefektywnymi, dobrze zorganiowanymi i profesjonalnymi. Management i zarządzanie korporacyjne należy podnieść do poziomu międzynarodowego.

Trzeba dokładnie określić, co ma pozostać w rękach państwa, w jakich ważnych sektorach i z jakim udziałem.

Powinny pozostać państwowymi przedsiębiorstwa monopolistyczne, które realizują strategicznie ważne projekty, w tym z udziałem korporacji międzynarodowych. Projekty te powinny przynieść efekt multiplikacji.

Należy także przeprowadzić reorganizację holdingów „Baiterek” i „KazAgro”. Powinny one stać się operatorami w realizacji państwowych programów rozwoju. Przy tym ich funkcje powinny być zoptymalizowane. Wszystko, co może być realizowane przez sektor prywatny, należy przekazać biznesowi.

Powinny one także zajmować się pozyskiwaniem finansowania dla realizacji programów ze źródeł pozapaństwowych.

Po czwarte. Duży potencjał dla rozwoju przedsiębiorczości tkwi w partnerstwie publiczno-prywatnym. Chodzi tu o przekazanie szeregu usług publicznych biznesowi.

Mamy już dobre rezultaty partnerstwa publiczno-prywatnego w edukacji przedszkolnej. Jeżeli w poprzednich 3 latach państwo zbudowało 189 przedszkoli na 40 000 miejsc, to sektor prywatny otworzył ich ponad 1 300 na 100 000 miejsc. Najwięcej prywatnych przedszkoli otwarto w obwodach południowo-kazachstańskim (397), ałmackim (221), kyzyłordyńskim (181).

Dla mnie przykład PPP w tym sektorze ma zasadnicze znaczenie. Pokazuje on jak państwo i biznes wspólnie rozwiązują jedno z najważniejszych zadań ogólnonarodowych polegających na stuprocentowym objęciu dzieci w wieku od 3 do 6 lat edukacją przedszkolną do 2020 roku.

Rozwój PPP zależy od konkretnej i profesjonalnej pracy akimów.

Dla pozyskania kapitału prywatnego należy wykorzystać wszystkie możliwe rodzaje i formy PPP: zarząd powierniczy mieniem państwowym, kontrakty w zakresie świadczenia usług i inne. Przy czym należy maksymalnie uprościć i przyspieszyć wszystkie procedury uzgadniania partnerstwa, zwłaszcza dotyczące realizacji niedużych projektów. PPP winno stać się podstawowym mechanizmem rozwoju infrastruktury, w tym socjalnej.

W celu modernizacji obiektów komunalnych należy je przekazać w zarządzanie lub koncesje z możliwością późniejszej prywatyzacji. Rząd nie może stać w miejscu. W tym kierunku należy się zaktywizować.

Po piąte. Ważne jest, by nie dopuszczać do zmów cenowych i taryfowych.

Polecam Rządowi, aby wraz z Narodową Izbą Przedsiębiorców „Atameken” zrewidował ustawodawstwo pod kątem ujawnienia norm blokujących konkurencję.

Trzeci priorytet - stabilizacja makroekonomiczna.

Zadaniem kluczowym jest odtworzenie stymulującej roli polityki pieniężno-kredytowej i pozyskanie kapitału prywatnego do finansowania gospodarki.

Po pierwsze. Dzisiaj przed Bankiem Narodowym stoi ważne zadanie dotyczące rozwoju mechanizmów sterowania inflacją. Konieczne jest stopniowe obniżenie w okresie średnioterminowym poziomu inflacji do 3-4%.

Po drugie. Niezbędny jest „reset” sektora finansowego kraju.

Polecam Bankowi Narodowemu wypracowanie kompleksowych działań prowadzących do uzdrowienia sektora bankowego.

Konieczne jest przyspieszenie prac na rzecz zdjęcia z bilansów banków „złych kredytów” i w razie potrzeby zapewnienie ich dokapitalizowanie przez akcjonariuszy. Bank Narodowy należy dać większe uprawnienia dla operatywnej kontroli sytuacji banków. W swojej działalności powinien on przejść od podejścia sformalizowanego do zorientowanego na ryzyko, aby można było podejmować działania wobec banków, nie czekając na formalne naruszenia z ich strony.

Niezbędnym jest także zwiększenie odpowiedzialności firm audytorskich, zapewnienie transparentności akcjonariatu oraz poprawa zarządzania korporacyjnego. Wszystko to trzeba uwzględnić w przepisach prawa.

W celu rozwiązania problemów związanych z brakiem środków finansowych w gospodarce i wysokich odsetek kredytowych polecam Bankowi Narodowemu i Rządowi podjęcie działań zapewniających dostęp do średniego i długookresowego finansowania w tenge.

Bank Narodowy powinien odpowiadać nie tylko za inflację, lecz także - wspólnie z Rządem - za wzrost gospodarczy.

Po trzecie. Dalszy rozwój rynku papierów wartościowych.

Prywatyzacja powinna stać się bodźcem dla rozwoju tego rynku. Należy ulokować na nim akcje spółek „Samruk-Kazyna”, o czym mówiłem wcześniej. Następnie należy rozszerzać możliwości udziału obywateli w zakresie inwestowania własnych oszczędności, przede wszystkim w różne rodzaje papierów wartościowych.

Pod koniec 2016 roku zakończyliśmy akcję legalizowania środków pieniężnych. Uczestniczyło w niej ponad 140 000 tysięcy obywateli naszego kraju. Łącznie zalegalizowano 5,7 tryliona tenge, z czego w formie pieniężnej 4,1 tryliona tenge.

Zadaniem Rządu jest, aby te środki pracowały dla gospodarki, w tym poprzez udział w prywatyzacji. Należy także zająć się kwestią subsydiowania emisji obligacji przez prywatne przedsiębiorstwa kazachstańskie.

Polecam Rządowi, aby wspólnie z Bankiem Narodowym podjął działania zmierzające do aktywizacji krajowego rynku papierów wartościowych.

Innym kluczowym zadaniem jest dostosowanie polityki podatkowo-budżetowej do nowych realiów ekonomicznych.

Pierwsze. Należy radykalnie zwiększyć efektywność wydatków budżetowych.

W 2017 roku w pełni zapewniliśmy niezbędne środki dla państwowych programów rozwoju. Należy zweryfikować efektywność wykorzystywania tych środków przez ministerstwa i resorty.

Zacząć trzeba od ministerstwa pracy i ochrony socjalnej ludności, zdrowia, edukacji i nauki na które przypada ponad 40% budżetu republikańskiego i poinformować mnie o wynikach.

Trzeba skierować środki z programów nieefektywnych do tych, które zapewniają realizację zadań Trzeciej modernizacji. Niezbędne jest także uproszczenie procedur budżetowych, aby jak najszybciej i efektywnie zasilić środkami realną gospodarkę.

Musimy kontynuować politykę fiskalnej decentralizacji. W poprzednich latach delegowano znaczącą ilość funkcji i pełnomocnictw z poziomu centralnego na lokalny. Obecnie należy je wzmocnić wystarczającą samodzielnością finansową. Zarazem istotne jest to, żeby nie dopuścić do koncentracji pełnomocnictw związanych z decydowaniem o kosztach na poziomie obwodów. Należy je przekazać dalej do rejonów i wsi. Akimowie powinni podejmować decyzje w sprawach o znaczeniu regionalnym i terenowym, a Rząd powinien skoncentrować się na sprawach ogólnopaństwowych.

Drugie. Należy bardziej racjonalnie odnosić się do wykorzystywania środków z Funduszu Narodowego.

Wysokość gwarantowanego transferu z Funduszu Narodowego winna być stopniowo zmniejszana do 2 trylionów tenge w 2020 roku.

Polityka podatkowa powinna być ukierunkowana na stymulowanie biznesu do wyjścia z „cienia” oraz rozszerzenie bazy podatkowej w sektorze nie-surowcowym. Duże znaczenie ma zoptymalizowanie obowiązujących ulg podatkowych. Należy ponownie rozpatrzyć specjalne reżimy podatkowe przed wprowadzeniem powszechnych deklaracji.

Poprawy wymagają mechanizmy działania administracji podatkowej. Przede wszystkim dotyczy to poboru podatku VAT.

Trzecie. Rząd powinien stworzyć system monitorowania i kontroli pożyczek zewnętrznych i wewnętrznych w sektorze quasi-państwowym i zaprowadzić w nim porządek.

*****

Czwarty priorytet - poprawa jakości kapitału ludzkiego.

Pierwsze. Przede wszystkim powinna zmienić się rola systemu edukacji. Naszym zadaniem jest uczynienie z edukacji centralnego ogniwa nowego modelu wzrostu gospodarczego. Programy nauczania winny być ukierunkowane na rozwój krytycznego myślenia i nawyków samodzielnego poszukiwania informacji.

Jednocześnie należy zwrócić szczególną uwagę na kształtowanie wiedzy z zakresu IT, finansów oraz wychowywać młodzież w duchu patriotyzmu. Należy niwelować różnice w jakości kształcenia między szkołami miejskimi i wiejskimi.

Polecam Rządowi przedstawienie stosownych propozycji.

Kwestia stopniowego przejścia na kształcenie w trzech językach.

Język kazachski zachowa pozycję dominującą. Będziemy przywiązywać duże znaczenie do jego dalszego rozwoju. Zarazem obecnie język angielski jest językiem nowych technologii, nowych produkcji, nowej ekonomiki W naszych czasach 90% informacji powstaje na świecie w języku angielskim. Co 2 lata jej zakres zwiększa się dwukrotnie. Bez opanowania języka angielskiego Kazachstan nie osiągnie postępu ogólnonarodowego.

Począwszy od 2019 roku nauczanie niektórych przedmiotów w 10-11 klasach będzie prowadzone w języku angielskim. Należy bardzo uważnie rozpatrzyć tę kwestię i podjąć rozsądną decyzję.

Poziom szkół i nauczycieli w miastach i na wsiach istotnie się różni. Aktualny jest także problem deficytu wykwalifikowanych pedagogów. Dlatego też uwzględniając te wszystkie aspekty trzeba stopniowo wdrażać język angielski.

Polecam przedstawienie stosownych propozycji.

Z mojej inicjatywy w bieżącym roku rozpoczęto realizację projektu „Bezpłatne kształcenie zawodowo-techniczne dla wszystkich”.

W pierwszej kolejności kształcenie to winno objąć młodzież bezrobotną i samozatrudniającą się oraz obywateli w wieku produkcyjnym nie posiadających wykształcenia zawodowego. Należy dać impuls dla rozwoju systemu kształcenia zawodowego, aby wyszkolić specjalistów dla nowych rodzajów produkcji w ramach wybranych sektorów gospodarki.

W tym celu niezbędne jest odnowienie standardów zawodowych zgodnie z wymogami rynku pracy i najlepszymi doświadczeniami światowymi kształcenia w sferze produkcji.

Jednocześnie szczególną uwagę będzie się przywiązywać do jakości systemu szkolnictwa wyższego. Należy zwiększyć kontrolę i wymogi stawiane kadrze wyższych uczelni, podnieść poziom zabezpieczenia materiałowo-technicznego i programów kształcenia.

Drugie. Wraz z systemem edukacji zmieniać się powinien system ochrony zdrowia.

Od 1 lipca bieżącego roku rozpocznie się wdrażanie systemu obowiązkowego społecznego ubezpieczenia zdrowotnego, opartego na solidarnej odpowiedzialności państwa, pracodawców i obywateli. Efektywność takiego systemu udowodniła praktyka światowa.

Uczestnicy systemu ubezpieczenia zdrowotnego będą korzystali z szerokiego zakresu usług medycznych. Udział w nich osób wymagających pomocy socjalnej będzie wspierany przez państwo.

Rząd powinien zapewnić niezbędną informatyzację opieki zdrowotnej. W celu rozwoju konkurencji prywatne placówki medyczne winny uzyskać równe warunki w systemie OCMC.

Polecam Rządowi i akimom przeprowadzenie szerokiej kampanii informacyjno-wyjaśniającej.

Należy także wprowadzić ustawową regulację cen wszystkich leków.

Trzecie. W sferze zabezpieczenia socjalnego.

Na moje polecenie od 1 lipca 2017 roku zostaną podwyższone emerytury dla 2,1 miliona emerytów do 20% w porównaniu z poziomem w 2016 roku.

Ponadto od 1 lipca 2018 roku emerytury zasadnicze będą określane zgodnie z nową metodyką. Jej wymiar będzie zależał od stażu udziału w systemie emerytalnym.

Wszystkie te działania w 2018 roku zapewnią 1,8-krotne zwiększenie nowego wymiaru emerytury zasadniczej w porównaniu z 2017 rokiem.

Rokrocznie w kraju rodzi się około 400 tysięcy dzieci, to jest prawie 2 razy więcej niż w 1999 roku. Taką dobrą tendencję trzeba nadal utrzymywać.

Na moje polecenie od 1 lipca 2017 roku zostaną o 20% podwyższone jednorazowe zasiłki z tytułu narodzin dziecka.

Należy także zweryfikować minimum socjalne. Powinno ono odpowiadać rzeczywistym kosztom konsumenckim obywateli Kazachstanu. Pozwoli to od 1 stycznia 2018 roku na zwiększenie dla 3 milionów osób wymiaru emerytur zasadniczych, zasiłków dla inwalidów, rodzin, rent rodzinnych, celowej pomocy i zasiłków dla osób wychowujących dzieci niepełnosprawne.

Od 1 stycznia 2018 roku należy podnieść próg udzielania celowej pomocy socjalnej z 40 do 50% wymiaru minimum socjalnego i wdrożyć jej nowy format. Przy czym wszyscy, którzy mogą pracować, powinni otrzymywać pomoc pod warunkiem udziału w programie zatrudnienia.

Piąty priorytet - przekształcenia instytucjonalne, bezpieczeństwo i walka z korupcją.

Pierwsze. W ramach Trzeciej modernizacji rząd powinien podjąć działania w zakresie implementacji najlepszych praktyk i zaleceń OECD.

Drugie. Realizujemy reformy ukierunkowane na ochronę własności prywatnej, nadrzędność prawa i zapewnienie równości wszystkich wobec prawa. Takie działania należy kontynuować.

Polecam Rządowi, aby wspólnie Narodową Izbą Przedsiębiorców „Atameken” i społeczeństwem obywatelskim dokonał przeglądu całego ustawodawstwa pod kątem zwiększenia ochrony praw własności.

Należy również zhumanizować prawo administracyjne i karne. Kary administracyjne winny być sprawiedliwe i stosowne do naruszenia prawa.

Trzeba nadal prowadzić działania ukierunkowane na zmniejszenie sankcji za wykroczenia w działalności gospodarczej. Należy wykluczyć odpowiedzialność karną za przestępstwa gospodarcze o niewielkiej szkodliwości społecznej.

Trzeba prowadzić działania sprzyjające wzrostowi zaufania do wymiaru sprawiedliwości. Należy wykluczyć wszelkie bezpodstawne formy wywierania wpływu na działalność sędziów.

Trzecie. Stan bezpieczeństwa staje się miernikiem silnego i zdolnego do działania państwa.

W obecnych warunkach ludzkość zetknęła się ze wzrostem terroryzmu. Kluczowe znaczenia mają tu kwestie walki z finansowaniem sił destrukcyjnych i powiązaniami z zagranicznymi organizacjami terrorystycznymi.

Koniecznym jest prowadzenie działań przeciwko propagandzie ekstremizmu religijnego, w tym w Internecie i na portalach społecznościowych. Trzeba kształtować w społeczeństwie zerową tolerancję wobec wszelkich przejawów radykalizmu, zwłaszcza w sferze stosunków religijnych.

W miejscach odosobnienia trzeba organizować i prowadzić działalność teologicznych służb rehabilitacyjnych wśród osób osadzonych. Należy podejmować dodatkowe kroki w sferze wychowania duchowo-moralnego dorastającego pokolenia.

Niezbędne jest aktywne włączanie do tej działalności organizacji pozarządowych i związków wyznaniowych.

Te wszystkie działania należy uwzględnić w opracowywanym na moje polecenie Państwowym programie przeciwdziałania ekstremizmowi religijnemu i terroryzmowi na lata 2017-2020.

Coraz bardziej aktualna staje się walka z cyberprzestępczością.

Polecam Rządowi i Komitetowi Bezpieczeństwa Narodowego podjęcie działań zmierzających do stworzenia systemu „ Cybertarcza Kazachstanu”.

Czwarte. Poczyniliśmy znaczące kroki w celu zmniejszenia poziomu korupcji w kraju. Przy tym główny nacisk położony jest na walkę ze skutkami korupcji.

Należy nasilić działania na rzecz wyjawiania i wykorzeniania przyczyn i przesłanek korupcji.

Jednym z kluczowych spraw jest doskonalenie sfery zakupów.

Polecam Rządowi wdrożenie jednolitego systemu zakupów państwowych zgodnie z zasadą scentralizowanej służby.

W sektorze quasi-państwowym, w sferze naturalnych monopoli i zasobów surowcowych również należy zdecydowanie zweryfikować podejścia w zakresie dokonywania zakupów.

W walce z korupcją wiele będzie zależało od aktywności całego społeczeństwa. Wraz z rozwojem portali społecznościowych i innych zasobów medialnych powszechna nietolerancja winna stać się silnym instrumentem w przeciwdziałaniu korupcji.

Szanowni Kazachstańczycy!

Zwracając się do Was z orędziem chciałbym dotrzeć do każdego obywatela ze swoją wizją kierunków rozwoju kraju w nowych realiach.

Polecam Rządowi opracowanie Strategicznego planu rozwoju do 2025 roku w ramach Trzeciej modernizacji kraju pod nazwą ”Narodowa inicjatywa technologiczna Kazachstanu”.

Nie mamy innego wyboru poza podjęciem wyzwań współczesności i rozwiązywaniem zadań na rzecz dalszej modernizacji kraju.

Wierzę, że nasz wielki naród ze wszech miar skorzysta z unikalnej historycznej szansy.

Drodzy Przyjaciele!

Kazachstan jest młodym, wielonarodowym, przyszłościowym, dynamicznie rozwijającym się państwem! Przeszliśmy 25-letnią drogę stanowienia państwowości. W nadchodzących 25 latach czekają nas jeszcze większe ambitne zadania.

Po zgromadzeniu unikalnego, bogatego doświadczenia w tworzeniu państwowości, wkroczyliśmy w nowy etap. Jestem przekonany, że zdołamy przezwyciężyć wszelkie trudności na które możemy napotkać w przyszłości. Naszą główną siłą jest jedność.

Przekształcimy Kazachstan w jeszcze bardziej rozkwitający kraj dla naszych potomków

31 stycznia 2017 roku

Created at : 29.03.2017, 15:30, Updated at : 29.03.2017, 15:35