Eкіжақты қарым-қатынастар

Жалпы мағлұмат

1992 жылғы 19 қаңтарда екі ел арасында дипломатиялық қатынастар орнатылды.

1992 жылғы қазаннан бастап Ұлыбританияның Қазақстандағы Елшілігі жұмыс істейді.

1996 жылғы ақпаннан бастап ҚР Ұлыбританиядағы Елшілігі қызмет атқарады.

2017 жылғы ақпаннан бастап Е.Ә. Ыдырысов Қазақстан Республикасының Ұлыбританиядағы Төтенше және Өкілетті Елшісі қызметін атқарады.

2018 жылғы қаңтардан бастап М. Гиффорд Ұлыбританияның Қазақстан Республикасындағы Елшісі қызметін атқарады.

Саяси қатынастар

Қазақстан мен Ұлыбритания арасында сындарлы диалог орнатылды – бұл барлық деңгейлердегі жүйелі түрде өткізілетін сапарлармен расталады.

Дипломатиялық қатынастар орнатылған мезгілден бастап ҚР Президенті Н.Ә.Назарбаевтың Ұлыбританияға тоғыз сапары жасалды (1991, 1992, 1994, 1997, 2000, 2006, 2012, 2013 және 2015 жылдары).

Қазақстанға Корольдік отбасы мүшелері - британ тағының мұрагері Уэльс Ханзадасы Чарльз (1996 ж.), Ханшайым Анна (1993 ж.), Глостер Герцогы Ханзада Ричард (2000 және 2017 жылдар), Ұлыбританияның сауда және инвестициялар жөніндегі арнайы өкілі Йорк Герцогы Ханзада Эндрю (2003, 2006, 2007, және 2010 жылдар) және Кент Ханзадасы Майкл (2009 ж.) сапармен барды.

2013 жылғы 30 маусым – 1 шілде аралығында Ұлыбритания Премьер-Министрі Дэвид Кэмеронның Қазақстанға екі жақты қатынастар тарихындағы алғашқы мемлекеттік сапары өтті. Сапар нәтижесінде екі ел арасындағы стратегиялық серіктестік туралы Бірлескен мәлімдеме қабылданды.

2014 жылғы 17 қазанда ҚР Президенті Н.Ә. Назарбаев пен Ұлыбритания Премьер-Министрі Д. Кэмерон Милан қаласында (Италия) өткен АСЕМ саммиті аясында екіжақты кездесу өткізді.

2015 жылғы 22-24 ақпанда Ұлыбританияға ҚР Премьер-Министрі К. Мәсімов сапармен келді. Сапар аясында ол жаһандық құқықтық саммит жұмысына қатысып, британдық министрлермен, саяси қайраткерлермен және іскер топтар өкілдерімен бірқатар кездесу өткізді.

2015 жылғы 2-4 қарашада Британ тарапының шақыруы бойынша, Қазақстан Республикасының Президенті Н.Назарбаевтың Ұлыбританияға соңғы 10 жылдағы (2012 жылғы Олимпиадаға баруды есептемегенде) бірінші ресми сапары өтті. Сапар барысында Мемлекет басшысы Біріккен Корольдіктің жоғары басшылығымен екіжақты кездесулер өткізіп, Қазақстан-Британ үкіметаралық комиссиясының екінші отырысын өткізді. Сонымен қатар жалпы құны 9 млрд. АҚШ долларды құрайтын бірлескен жобаларды жүзеге асыру бойынша екі жақты құжаттарға қол қойылды.

2016 жылғы 4 қыркүйекте ҚР Президенті Н.Назарбаевтың Біріккен Корольдіктің жаңа Премьер-Министрі Т.Мэймен кездесуі Ханчжоу қаласында (Қытай) G20 Саммиті аясында өтті.

2018 жылғы 19 қазанда ҚР Президенті Н.Назарбаев пен Ұлыбритания Премьер-Министрі Т.Мэйдың Брюссельде Азия-Еуропа Саммиті аясында тағы бір кездесуі өтті.

Парламентаралық қатынастар

2017 жылғы маусымда Қазақстанмен ынтымақтастық жөніндегі жалпыпартиялық топ (APPG) Ұлыбритания Парламентінде өз жұмысын қайта жаңартты (2017 жылғы 8 маусымда өткізілген жалпы сайлауға орай топтың жұмысы тоқтатылған еді). Топ төрағасы қызметін – Біріккен Корольдіктің Қауымдар палатасындағы консервативтік партиясының мүшесі Б.Стюарт атқарады.

2016 жылғы қазанда аталған жалпыпартиялық топ мүшелерінің Астана қаласына ресми сапары өтті. Сапар аясында британдық депутаттар Қазақстан Парламенті палаталарының басшылығымен, ҚР Премьер-Министрімен және басқа да министрліктер мен ведомстволар жетекшілерімен кездесулер өткізді.

2018 жылғы 30 мамыр – 2 маусым аралығында Б.Стюарт бастаған APPG делегациясы Қазақстанға тағы сапар шекті. Сапар барысында ҚР Парламенті Мәжілісінің, ҚР Сыртқы істер министрлігінің, сондай-ақ «Нұр Отан» және «Ақ Жол» партияларының басшылығымен бірқатар кездесулер өткізілді.

Сауда-экономикалық қатынастар

Қазақстан-Британ сауда-экономикалық және инвестициялық ынтымақтастық саласында соңғы жылдары Ұлыбританияның экономикалық өсуінің баяулауына қарамастан, екі жақты экономикалық қатынастар тұрақты дамып келе жатыр.

2018 жылғы қаңтар-қыркүйек аралығында екі ел арасындағы сауда айналымы 2017 жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 0,2%-ға өсіп, 964,2 млн. АҚШ долларды құрады. Экспорт шамамен 0,7 млрд. АҚШ долларын, ал импорт – 0,4 млрд. АҚШ долларын құрады.

Осылайша, сауда айналымы бойынша Қазақстанның он ең ірі сауда серіктестер қатарында тұр. Сонымен қатар Біріккен Корольдік Қазақстанның алты ең ірі инвесторларының қатарына кіреді. Соңғы 13 жылда Ұлыбританиядан Қазақстанға құйылған тікелей инвестициялар көлемі 13 млрд. АҚШ долларынан асты.

Экспортқа шығарылатын тауарлар түрі: түсті металл, ферроқорытпалар, химиялық өнімдер, шикі мұнай және мұнай өнімдері, дәнді дақылдар. Импорт түрлері: көтергіш крандар, қозғалтқыштар, өнеркәсіптік жабдық, электр аппаратуралары, оптикалық және медициналық аспаптар, дәрі-дәрмек, әуе аспаптары және машина бөлшектері, құрыш конструкциялары, химиялық өнім және антиквариат.

Қазақстанда 800-ден астам британдық заңды тұлға тіркелген. Олардың аса ірілері болып табылатын Royal Dutch Shell и Ernst&Young компаниялары ҚР Президенті жанындағы шетелдік инвесторлар кеңесінің мүшелері.

2018 жылғы 8 қазанда Астанада Сауда-экономикалық, ғылыми-техникалық және мәдени ынтымақтастық жөніндегі Қазақстан-Британ үкіметаралық комиссиясының бесінші отырысы өтті. Комиссияныі келесі отырысы 2019 жылы Лондонда өтеді.

Цифрландыру саласында 2018 жылғы 24-27 сәуірде ҚР Премьер-Министрінің орынбасары А.Жұмағалиевтің Ұлыбританияға сапары өтті.

Инвестицияларды тарту саласында 2018 жылғы 29 сәуір – 2 мамыр аралығында «Kazakh Invest» ҰК» АК Басқарма төрағасы С.Тұяқбаев бастаған қазақстандық делегациясы «Kazakh Invest 2018» бизнес-конференциясына қатысып, Ұлыбританияның ресми және іскери топтарымен екіжақты келіссөздер жүргізді.

Британдық компаниялардың кәсіпкерлік қызметінің өсуі мен ҚР экономикасының түрлі секторларына қызығушылығын ескере отырып, 2018 жылы 2 қазанда Лондонда Қазақстан Республикасының Елшілігі «Kazakh Invest» ҰК» АК және «Самұрық-Қазына» ҰӘҚ» АК-мен бірлесіп, «Kazakhstan Global Investment Forum 2018» атты инвестициялық форум өткізді. Қазақстандық делегацияны ҚР Премьер-Министрінің орынбасары А.Жұмағалиев басқарды.

Мәдени-гуманитарлық ынтымақтастық

2001 жылдан бастап Алматы қаласында серіктестері Ұлыбританияның жетекші жоғары оқу орындары болып табылатын Қазақстан-Британ техникалық университеті жұмыс істейді.

2014 жылы тараптар құны 12 млн фунт стерлингі болатын «Ньютон-Аль-Фараби» серіктестік бағдарламасына қол қойды. Бағдарлама бірлескен инновациялық және ғылыми зерттеулерді қолдауды көздейді, қаржыландырылуы тепе-тең негізде жүзеге асырылады.

Назарбаев Университетінде Лондонның университеттік колледжінің қолдауымен университеттік білім беруге дайындық бағдарламасы, сондай-ақ инженерия мектебін құру жобасы іске асырылуда.

Бүгінгі таңда Британияда «Болашақ» халықаралық стипендиясы бойынша 300-ден астам қазақстандық студент білім алуда.

Құқықтық саладағы ынтымақтастық

2014 жылдың соңында құқықтық ынтымақтастықты кеңейтуде едәуір жетістікке қол жеткізілді. Атап айтқанда, 2014 жылғы қазанда Ұлыбритания Әділет министрінің орынбасары Э. Фолкстың Қазақстанға сапары өтті, ал сол жылы желтоқсанда ҚР Бас Прокуроры А. Дауылбаев Ұлыбританияға сапармен келді. А. Дауылбаевтың сапарының басты нәтижесі ҚР Бас Прокуратурасы және Ұлыбритания Әділет министрлігі арасындағы құқықтық саладағы және бірлескен консультативтік комитет құру жөніндегі Меморандумға қол қою болды.

2015 жылдың басында ҚР Премьер-Министрі К. Мәсімов Ұлыбританияға жұмыс сапарымен келді. Сапар аясында ҚР Үкіметінің басшысы Лондонда өткен Ұлы еркіндік хартиясының 800 жылдығына арналған жаһандық құқықтық саммитке қатысып, сөз сөйледі.
Қосылған : 15.01.2019, 11:50, Өзгертілген : 15.01.2019, 11:50